مرتضى راوندى
116
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
انواع ترشى و چاشنى : و در محل طعام شربت ( دار ) را قرار داديم ، دويست پياله ترشى الوان مثل ترشى كشمش و ترشى پوست نارنج و افشرهء كلهپر و افشرهء آب ليمو و چاشنى آن از قند و دويست نعلبكى سبزى از ترب و نعناع و پياز تازه و غيرها به مجلس به سر سفره حاضر سازد . و از عقب عزت آثار آقا لطف على خويجدار را فرستاديم با بيست قطار شتر از برنج و روغن و نخود و ماش و كشمش طعام و بستههاش شكر و پياز و نمك و زوغال اخته و زرشك خشك و قيصى خشك و كشك و پنير قزوين و ماست درگزين و برنج نيلوفر و شيشههاى آبليمو و خيكهاى رب نار و نخود ، لپه و ماش كركره كرده و آرد گمشه با استاد حاجى على خان چوركچى خاصه با دوازده نفر عملهء چوركخانه ، و هريك از كارخانها كه فرستاده مىشود ، سى نفر عمله در هر كارخانه به خدمت باشند . و در عقب ايشان عطارخانه فرستاديم كه دواها و ادويهء حاره مثل فلفل و دارچينى و زيره كرمانى و زنجبيل خشك و زنجبيل پرورده و آمله و هليلهء پرورده و زعفران پانصد مثقال و نبات سفيد و چند بيدستر و مصطكى و دواهاى ديگر از هريك يك عدل به مصحوب حاجى زمان عطار فرستاده شد با دوازده نفر عملهء عطارخانه . مصنوعات و منسوجات عهد صفوى : و از عقب ايشان رفعتپناه عليخان بيك صاحب جمع قيچاچىخانه را با شش خروار متاع از زربفت كار كاشان و يزد و چهار ذرعى كار اصفهان و چهار ذرعى ساده و قطنى و اطلس زربفت زمينه طلا و زمينه نقره و شال طرمه و شال كشمير و منديلهاى زرتار كار فطن قطنى ساده و قطنى لپهدار و بتهدار و الجهء ماو كار هند و الجهء كسارى و الجهء كار يزد و تفضيلهء يزدى به جهت زير دامنى و قصب كار قزوين و دستارهاى باريك مثل سيرى صاف و چيت قلمكار و چند دنلق سمور و سنجاب و خز و غيره ؛ و استاد اللهوردى خياط با چهارده نفر خياطخانه و چهار بسته لندرهء الوان با پنج نفر پوستيندوز و يك خروار پوست كبود بخارائى و پوست قلمهء نازك « 1 » فرستاده شد كه هرچه در ( نظر ) پادشاه خوش آيد و به قامت و اندام بريده تمام كنند و هريك از اين كارخانها خيمه و آلاچوب و دودرى و تجير و سايهبان در هر منزل كه اردوى فلك شكوه نزول اجلال نمايد كارخانهها حاضر باشند . مأمورين تشريفات : و ايالات دستگاه كلب على سلطان يساول را با هشتاد نفر يساول در خدمت قيام نمايند و دولت مآب سلطان على بيك سفرهچى سركار خاصه را با هجده نفر
--> ( 1 ) . و نيم رس نازك .